HomeWat is Motilisme?

Wat is Motilisme?

Samenwerken met de eindgebruiker

Zo kan het ontwerpproces, het creëren van bewegingsruimte, alleen plaatsvinden in samenwerking met de eindgebruiker; diegene waar de bewegingsruimte voor bedoeld is. Denk aan mensen die alleen of samen met anderen hun eigen huis willen bouwen, verbouwen, uitbreiden, upgraden of herontwikkelen. Denk ook aan zelfstandige ondernemers met een eigen bedrijf, atelier, winkel, kinderopvang, kantoor of verenigingen met een betrokken ledenbestand. 

Vanuit het Motiele huis werk ik tevens aan gebouwconcepten voor ‘de markt’, maar ook hier is het de voorwaarde dat een realisatie plaatsvindt in samenwerking met de eindgebruiker.

Focus op een optimale start

Het werk zelf richt zich in eerste instantie op het ontwerpen van het programma, met de vraag: wat willen we realiseren? De bouw van onze leefruimte is immers een serieuze investering en zit dagelijks dicht op de huid. Reden genoeg om aan de basis ervan extra aandacht te besteden.

Bij de start van een bouwplan kan je nog veel bewegen, later wordt dit lastiger.

Die basis begint met het voeren van gesprekken. Door de jaren heen heb ik als architect met veel verschillende mensen gesproken en mijzelf getraind in het stellen van vragen en vinden van oplossingen. Ik kan hierdoor helpen om naast gangbare wensen en zienswijzen óók de meer verborgen eigenschappen en verlangens boven tafel te tillen. Soms geeft dat een bijzondere wending aan het plan.

Dit proces van vragen en antwoorden vullen we aan met het zogeheten consult. Op basis van acht verschillende thema’s (toolbox) kijken we samen naar de ruimtelijke opgave. Oók vanuit thema’s die je doorgaans niet op het netvlies krijgt. De uitkomst van het consult nemen we mee in de opbouw van het programma van eisen.

Deze krijgt uiteindelijk vorm in een zogeheten karakterschets. Een karakterschets is vooral een inspirerend werkstuk. De meest waardevolle aspecten van wat we met elkaar bedacht hebben, worden in één enkel verhaal samengevat. Hier staan zowel een eerste impressie (beeld, schets) als ook onze inspiratiebronnen, overwegingen, bedenksels en eventuele varianten centraal. Alles om te komen tot een optimale start.

Ruimte voor verbeelding

Een derde karakteristiek van mijn werk als Motiele architect, is dat ik in de voorfasen relatief veel handmatig doe. Zo blijven we beweeglijk door zaken aan de verbeelding over te laten.

Computerimpressies hebben de neiging om ideeën een definitief karakter te geven, hetgeen soms te vroeg (ver)leidt tot het maken van keuzes.

Het handmatig werk geeft je meer ruimte voor een eigen interpretatie, een eigen beeld, los van mijn voorkeur als architect. Het biedt je een vorm van participatie in het ontwerpproces. Uiteraard werk ik ook digitaal, alleen minder tijdens de voorfasen van een plan.

Oog voor lange termijn

Omdat een bouwwerk lang bestaat en door verschillende mensen gebruikt zal worden, kijken we naar elke opgave ook vanuit de lange termijn. Dit betekent dat we met de eindgebruiker meedenken vanuit het oogpunt van:

  • vrijheid (je eigen ding doen, levensloop bestendig bouwen, enzovoort),
  • duurzaamheid (hernieuwbare materialen, circulair bouwen, enzovoort) en
  • verbondenheid (collectieve voorzieningen, samen bouwen, enzovoort).

Als Motiele architect beschouw ik een opgave vanuit ’total cost of ownership’.

Betekenis van ruimte voorop

De interactie tussen mens en ruimte bepaalt hoe wij ons er voelen en ontwikkelen. In die zin heeft architectuur een hele praktische betekenis. Om de eindgebruiker ook hier inzicht te geven, ontwikkelen we in het Motiele huis acht verschillende kennisdomeinen, die gekoppeld zijn aan de verschillende fasen in ons leven. De betekenis van ruimte wisselt namelijk per functie als ook per leeftijd. Zo ervaren kinderen ruimten anders dan volwassenen. De kennis die we hierbij ontwikkelen delen we als referentie (examples of good practice) om het ontwerp naar een beter niveau te tillen. 

De droombronnenbank

Als laatste wil ik aangeven dat het werken op basis van bewegingsruimte vraagt om het cultiveren van een sterker, collectief bewustzijn. De reden om hierin te investeren is dat het mensen ontvankelijk maakt voor een beter niveau van ruimte. Als je weet wat de bouwwereld kan, dan weet je ook wat je mag verlangen. Meer bewustzijn verhoogt het draagvlak voor een betere kwaliteit ruimte, met uiteindelijk meer kansen voor innovatie.

Hiervoor is het nodig om de eindgebruikers te inspireren en hun horizon verbreden. We kunnen dit doen door simpelweg te laten zien dat er meer mogelijk is dan wat we doorgaans op ons netvlies krijgen. Om hier inhoud aan te geven ontwikkelen we in ons kenniscentrum de droombronnenbank; een online platform waar we de brug zichtbaar maken tussen onze primaire behoefte aan vrijheid, duurzaamheid en verbondenheid (de droombronnen) en de vermogens in de bouwwereld om deze te faciliteren.

Pro Deo architect

Aansluitend op deze vorm van educatie heb ik het begrip Pro Deo architect in het leven geroepen. Ik ben van mening dat we elkaar meer en vrijblijvend moeten helpen. Het idee is om als architect een deel van mijn tijd te besteden aan het helpen van mensen om in beweging te komen. Het gaat met name om hen die de stap naar een architect als een drempel ervaren.

Ik denk dat dergelijke initiatieven lokaal moeten starten. In mijn geval door mensen uit de Bloemenbuurt (Den Haag) één dag in de week te helpen. Op vrijdagen geef ik dus gratis advies of doe een ontwerpsessie, hier in het Motiele huis of bij de mensen thuis aan de keukentafel.