Het bericht Kaag & Braassem (Hollandse plassengebied) verscheen eerst op De Motiele Architect.

Het bericht EVA-Lanxmeer (Culemborg) verscheen eerst op De Motiele Architect.

Het bericht Alter Flecken (Freudenberg | Duitsland) verscheen eerst op De Motiele Architect.

Luiken waren vanaf de Middeleeuwen tot ver in ons industriële tijdperk een gebruikelijk gevelattribuut, maar tegenwoordig lijken ze niet meer nodig. Met ’triple glas’ zitten we er zonder net zo warmpjes bij en voor dat lastige zonlicht hebben we schermen, screens en folies bedacht of we laten de ramen gewoon bloot, waarna bewoners met (rol)gordijnen of jaloezieën sjouwen. Deze ontwikkeling is historisch gezien begrijpelijk, maar is het ook wenselijk? Is het wenselijk om de meerwaarden van zo’n bouwelement min of meer op de ‘reserve-bank’ te plaatsen? 

Daarom hebben we (puntsgewijs) enkele wetenswaardigheden van luiken voor je ramen op een rij gezet en ze blijken omvangrijker dan we dachten:

• Je hebt luiken in meerdere functionaliteiten: draaiend, vouwend en schuivend,
• men praat over louvreluiken, vensterluiken, paneelluiken, schuifluiken, vouwluiken…,
• ze zijn geheel gesloten of gevuld met vaste of bewegende lamellen,
• die laatste zijn met de hand bedienbaar, maar tegenwoordig ook via je telefoon of tablet,
• je hebt luiken in verschillende materialen: van hout, aluminium of combinaties ervan,
• ze bieden efficiënt weerstand tegen de zon en houden zo de hitte buiten,
• maar houden in koude, winderige dagen óók de warmte binnen,
• ze beschermen letterlijk je ramen tegen de invloeden van ons wispelturig klimaat,
• en geven ook dat ‘gevoel’ van bescherming… dat gevoel van geborgenheid,
• ze filteren het zonlicht, terwijl je je ramen gewoon open kunnen laten voor frisse lucht,
• of geven juist de mogelijkheid om volledig te verduisteren als je overdag wat moet bijslapen,
• maken grote, luxe glasvlakken mogelijk met vrijwel onbelemmerd uitzicht,
• terwijl je tegelijkertijd jezelf kunt verzekeren van privacy,
• ze zijn een speels, architectonisch middel om karakter te geven aan je huis, 
• terwijl bijvoorbeeld het gefilterd licht ook de kwaliteit van je interieur verrijkt,
• en niet onbelangrijk, ze vormen zo nodig een extra obstakel voor inbrekers!

Natuurlijk kosten luiken geld en ze vragen aandacht en onderhoud, zoals alles aan en in ons huis, maar ze vertegenwoordigen tevens een bepaalde kwaliteit die niet geboden kan worden door schermen, screens, folies, (rol)gordijnen of jaloezieën.

Maar zelfs al vinden we de investering niet rendabel, wat let ons om er gewoon wel rekening mee te houden? Ontwerpen te maken waarin we passende voorzieningen opnemen of de ruimte of het beeld waarborgen waardoor mensen ze desgewenst in een later stadium zelf kunnen (laten) plaatsen?

Wij zijn van mening dat het goed zou zijn als luiken vaker op de agenda staan. Wij gaan de voorzieningen in ieder geval opnemen in de gevels van het Motiele huis. Ze zijn van waarde voor meerdere thema’s uit de 8 werkvelden die de grondslag vormen van ons werk.

Het bericht Het bijzondere van luiken verscheen eerst op De Motiele Architect.

Vanuit een pragmatisch oogpunt is deze vorm van “ordenen” goed te begrijpen. Het werken op basis van (doel)groepen ligt dan ook diep verankert in onze wijze van ontwikkelen, is historisch met ons allen vergroeid. 

“Het karakter van het individu is wispelturig en de identiteit van de groep, bepaald op basis van leeftijd, leefstijl, gezinsopbouw, inkomen, enzovoort, veel overzichtelijker!“

Maar goed, daarmee zijn die verlangens van het individu niet minder relevant of actueel. Zeker in een maatschappij die voortdurend in beweging is en zo die relatie tussen dat individu en het collectief doet veranderen. We zien allemaal dat de maatschappij steeds individualistischer wordt en meer “divers” en dat er dus goede redenen zijn om juist hiervoor aandacht te hebben, óók binnen onze ruimtelijk opgave. Zo is er sprake van:

• minder bindende, traditionele instituten (huwelijk, kerk en politiek),
• verandering traditionele sociale contacten (impact multi media),
• toename emancipatie / economische zelfstandigheid van de vrouw (kostwinnerschap),
• reorganisatie arbeidsmarkt (toename ZZP’ers),
• groeiende diversiteit in de levensloop van (jonge) mensen,
• verandering samenlevingsvormen en toename “alleenstaanden”,
• verandering sociaal maatschappelijk participeren,
• verandering van houding tot het hebben van “eigen bezit”,
• enzovoort…

(bron: (o.a.) CBS artikel: Worden we individualistischer?)

“Wat wij waarnemen van menselijk gedrag is een samenspel tussen individuele wensen en de ruimte die de samenleving daarvoor biedt…” 

Al deze veranderingen stimuleren een zekere behoefte die zich manifesteert in bijvoorbeeld een toenemende populariteit van massa maatwerkproducten, waarbij mensen meer eigen keuze hebben zonder dat er direct een dikke portemonnee nodig is. Zie hiervoor de voorbeelden in de autoindustrie (Volvo-configurator), meubelindustrie (IKEA / Tylko) of financiële industrie (hypotheek adviezen).

Al zou de noodzaak tot meer aandacht voor ons karakter eigenlijk moeten voortvloeien uit de ambitie om onze bouwproductie te verrijken, te streven naar vooruitgang… toch?! Daarbij de innovatie en industrialisatie niet alleen toe te spitsen op meer, goedkoper en efficiënter bouwen, om investeerders tevreden te houden, maar om meer mensen toegang te bieden tot meer kwaliteit.

Maar goed, de vraag blijft hetzelfde: hoe geven we een invulling aan het bovenstaande zonder dat alles “anders” moet, een zekere sociale cohesie onder druk komt te staan of we te sterk vervreemden van het huidig ontwikkel- en bouwklimaat. Is er een strategie denkbaar anders dan alleen de opgave vereenvoudigen, die nuance voor het individu saneren, want dat is wat we doen.

Oók de bewegingsruimte ontwerpen

Los van de implementatie lijkt het antwoord zelf vrij simpel: ontwerp niet alleen de ruimte voor mensen, maar óók hun “bewegingsruimte”. We hoeven niet alles letterlijk op maat te maken, het helpt al wanneer we in onze ontwerpen, producten, visies, meer ruimte bieden voor mensen om hun omgeving te personaliseren en zo maatwerk te laten groeien. Dit niet alleen met aandacht voor vaste (ruil)waarden nu, als ook behoeften later.

“Ontwerp niet alleen de ruimte, maar ook de “bewegingsruimte”

Daarbij hoeven we niet perse 100% te scoren of dogmatisch te werken. Er zijn net zoveel wegen naar Rome als wensen van mensen. We kunnen bijvoorbeeld beginnen met wat meer aandacht te geven aan de belevingswaarden van de mens als individu. Thema’s behandelen die ons direct raken, dicht op de huid zitten, wellicht minder uitblinken door hun ruilwaarde, maar dit compenseren door hun concrete invloed op de interactie tussen mens en omgeving. Bijvoorbeeld o.b.v. de volgende drie vragen:

Biedt mijn ontwerp flexibiliteit…?

(Een vrijheid-component)

Flexibiliteit in de brede zin des woords natuurlijk. Geeft het de bewoner de gelegenheid om gemakkelijk te veranderen, te groeien, de ruimte aan te passen? Heeft de bewoner invloed op de plattegronden, op de gevels, op de kleuren, op de materialen? Is er voor, tijdens en na de realisatie ruimte voor keuzes? Geldt die flexibiliteit ook nog na 25 jaar gebruik?

Kortom, kunnen we…

• ruimten met voldoende (over)maat bieden, zodat bewoners in de gelegenheid zijn om meer, verschillende indelingen te realiseren zonder bouwkundige ingrepen (Polyvalentie),
• ruimten voor verschillende soorten van gebruik (functies) bieden, zonder dat daarvoor de ruimtelijke indeling of de voorzieningen hoeven worden aangepast (Multifunctionaliteit),
• de mogelijkheid geven om op een eenvoudige wijze verschillende ruimtelijke indelingen te realiseren met behulp van flexibele, bouwkundige elementen (Veranderbaarheid),
• de mogelijkheid geven om het totale gebruiksoppervlak door de tijd heen uit te breiden, met ieders levensloop mee te laten groeien (Uitbreidbaarheid),
• de mogelijkheid geven om functionaliteiten zoals een keuken, het toilet, de badkamer, maar ook wanden in algemene zin, eenvoudig te verplaatsen (Verplaatsbaarheid).

Biedt mijn ontwerp comfort…?

(Een duurzaamheid-component)

Comfort in de zin van de directe, fysieke beleving van de mens. Waarbij je je afvraagt of het huis gezond is voor hem of haar, lekker aanvoelt of dat er middelen geboden worden om in te kunnen spelen op bepaalde fysieke eigenschappen of (over)gevoeligheden.  

Kortom, hoe goed beheersen we…

• kou en warmte,
• geluid en akoestiek,
• daglicht en verlichting,
• fijnstof en emissies,
• vocht en droogte.

Maar ook comfort in de zin van “je er senang voelen”, ervaren dat iets bij je past, dat je er mee uit de voeten kan, dat het ontwerp ruimte biedt voor persoonlijke expressie, hobby’s of werk. Kan het huis “uit de anonimiteit stappen” en de eigenschappen krijgen die bij het karakter van de bewoners past? 

Kortom, is het mogelijk om er…

• goed te leven met een handicap (aanpasbaar bouwen),
• je er in uit te leven (hufterproof zijn),
• je eigen stijl te creëren (van casco tot …),
• full digital te gaan (wifi, opslag, besturingssystemen).

Of comfort in de zin van “je er op je gemak voelen”.  De aspecten van onze leefomgeving die misschien niet direct palpabel zijn in het huis zelf, maar alles te maken hebben met de bouw of aankoop ervan.

Bijvoorbeeld, weten dat:

• we meehelpen aan een betere, schonere toekomst (minimale fotoprint),
• we een goede investering doen (o.b.v. total cost of ownership),
• we niet omkomen in de schulden (financiële modellen),
• we niet direct hoeven te verhuizen als er iets verandert,
• we zuinig zijn met onze middelen (alternatieve energie- of watervoorzieningen).

Biedt mijn ontwerp mensen een thuis…?

(Een verbondenheid-component)

Een thuis in de zin van dat we mensen helpen om zich meer verbonden te voelen met hun (leef)ruimte of -omgeving.  Inhoud bieden dat verder reikt dan iets mooi vinden of handig. En al speelt ook hier zoiets als “stijl” een belangrijke rol, het gaat er vooral om dat die relatie tussen mens en omgeving zich positief ontwikkeld.

Kortom, zorgen we ervoor dat mensen…

• samen met anderen kunnen bouwen, 
• samen met anderen kunnen delen,
• samen met anderen kunnen wonen,
• een eigen inbreng hebben en terugzien, 
• een sociaal en veilige omgeving ervaren, 
• een relatie hebben/houden met de lokatie, hun familie, vrienden, werk, enzovoort,
• goede hulp en/of begeleiding krijgen,
• inzicht en begrip ontwikkelen (in potentie van hun (leef)omgeving).

“Kan het huis uit de anonimiteit stappen en de eigenschappen krijgen die bij het karakter van de bewoner(s) passen?”

Je eigen huis kopen of bouwen is nog steeds een van de allergrootste ondernemingen in je leven. Er gaat heel veel tijd, energie en geld in zitten. Het is een proces tussen mensen en voor mensen en daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. De bovenstaande vragen dragen hier aan bij.

En natuurlijk overlappen thema’s elkaar of zal in de praktijk niet alles wat we wensen ook mogelijk zijn. We kunnen niet allemaal in een villa wonen… En geld speelt altijd een rol en een belangrijke ook. Maar dat ontslaat ons als architecten en bouwers niet van de opgave om de grens te zoeken tot waar we kunnen optimaliseren. En ons vak is rijk aan verschillende, inventieve oplossingen voor dezelfde behoefte, dus laten we daar gebruik van maken!

Na ruim 20 jaar zijn we begonnen met de ontwikkeling van een nieuw ontwerpproces waarmee we proberen concreet inhoud te geven aan deze zoektocht. Gevat in  8 werkvelden willen we tal van meerwaarden voor onze leefruimte bespreekbaar krijgen zodat we mensen in ieder geval in de gelegenheid stellen om een bewuste keuze te maken. Handig, óók al weet je al precies wat je wilt… 

“Er is vaak meer mogelijk dan we doorgaans op ons netvlies krijgen!”

Naast de ontwikkeling van dit ontwerpproces werken we ook aan een example of good practice, een product waarin we (o.a.) bovenstaande bewegingsruimte een plek geven. Het Motiele huis gaat straks de ruimte, maar ook de bewegingsruimte bieden voor jouw karakter!

Het bericht Ruimte voor karakter verscheen eerst op De Motiele Architect.

• minimale milieubelasting 
• geen chemische bestanddelen en/of uitstoot van schadelijke stoffen
• de mogelijkheid tot een eindeloos hergebruik
• een unieke uitstraling (doorleeft, warm, “aaibaar”, huiselijk…) 
• een positief effect op ons leefklimaat (vocht-, warmte- en geluid-regulerend)

Met name dat laatste intrigeert. Leem op de muur biedt een regulerende laag in je huis die werkt als een “spons”: is het in huis te vochtig, dan neemt het vocht op en is het in huis (te) droog, dan staat het vocht af. Ruimten voelen hierdoor minder klam aan en de lagere luchtvochtigheid vermindert de kans op schimmel en huismijt. Daarbij voelt een lemen wand koel aan in de zomer en warm in de winter en is het materiaal geluiddempend door de (open) structuur; maakt je huis minder een betonnen “klankkast”.

Leem is een van de oudste bouwmaterialen ter wereld en bestaat uit louter natuurlijke grondstoffen: klei, silt en zand vermengd met water en soms wat stro of cellulose. Het wordt overal ter wereld gebruikt, wat logisch is gezien de vele kwaliteiten. En het werkt eenvoudig. Hoe dikker de laag leem, hoe groter het klimaateffect. Ideaal is een laag van 3 centimeter, maar vanaf 1 centimeter merk je al effect. 

Voor zo’n dikke laag wordt basisleem gebruikt, die lichtbruin, geelbruin of roodbruin opdroogt, afhankelijk van de plek waar de leem gewonnen wordt. Deze functionele laag kan je volledig naar wens afwerken met een finish of -verf. Je kunt zo’n afwerking natuurlijk ook gewoon op zichzelf gebruiken, als vervangen van de traditionele gipsstuc. 

Er zijn verschillende leemproducten op de markt, waaronder:

• Leemstuc (basis of mengsel)
• Leemtoeslagen (pigment, parelmoer, stro…)
• Leemfinish (mat, glanzend, grof, fijn, waterafstotend…)
• Leemverf (met eindeloos kleuren-spectrum door menging)

In het Motiele huis willen wij bewoners de mogelijkheid geven om hun wanden met leemstuc af te werken. Als “doe-het-zelver” of in samenwerking met professionals. Het is een rijk en in die zin belangrijk product in een “example of good practice”.

Het bericht Gezonde ruimten maken verscheen eerst op De Motiele Architect.

Ik wil hier graag beginnen met een stelling. Het betreft een zinsnede uit de toelichting over ons nieuwe werkveld met de naam Motilisme. (PDF updaten)

“ We zijn niet ver verwijderd van het denkbeeld dat onze leefruimte eerder bedoeld is om er geld mee te verdienen dan om ons geluk te borgen… “

Het is een wat zware stelling, maar we kunnen niet ontkennen dat in de wijze waarop wij omgaan met de ruimtelijke opgave geld gepromoveerd lijkt van middel tot doel en ons geluk een luxe voor hen die het kunnen betalen. Let wel, ik wil niet suggereren dat we daarom alles fout doen, zeker niet, maar ik wil alleen benadrukken dat wij in ontwikkelingen het ontwerp vaker sturen op basis van hun “ruilwaarden” dan hun “belevingswaarden”. 

En of je dit denkbeeld nu wel of niet waardeert, het stuurt aan op ambities die zich in eerste instantie richten op onze welvaart in de meest beperkte zin van het woord (koopkracht & inkomen). Veel minder op die ruimere definitie waarin óók bijvoorbeeld ons milieu, de flora en fauna, het collectieve leven en onze vrije tijdsbesteding een belangrijke rol spelen. Laat staan ons welzijn, waarbij we tevens aandacht zouden moeten schenken aan ons geluk, onze liefde en ieders gezondheid. De belangen liggen nu eenmaal anders.

En het is dit denkbeeld dat ervoor zorgt dat we minder gevoelig zijn voor kwaliteiten die niet direct uitblinken door hun “ruilwaarden”, als wel door hun “belevingswaarden”… zoals die van de natuur. Ook al biedt die natuur belangrijke kwaliteiten als het kunnen:

• zuiveren van water en lucht, 
• reguleren van de luchtvochtigheid,
• verminderen van geluid, energieverlies en wateroverlast,
• beschermen tegen regen, wind, kou en hitte,
• faciliteren van zuurstof en biodiversiteit,
• genezen door het beleven ervan.

Kwaliteiten die een aantoonbaar, positief effect hebben op de mens en waarbij in die zin een toepassen ervan voor de hand ligt… tenminste, als wij ons verantwoordelijk voelen om mensen toegang te geven tot meerwaarden als:

• een betere luchtkwaliteit (CO2, gassen, fijnstof),
• een betere waterkwaliteit (filtering),
• minder wateroverlast (waterbuffering),
• koelere steden (betere balans harde & zachte oppervlakten),
• koelere gebouwen (bescherming tegen o.a. zonlicht),
• energiezuinige gebouwen (isolerende werking en accumulatie),
• minder geluidsbelasting (diffuse oppervlakten),
• een herstel en behoudt van biodiversiteit (ruimte voor flora & fauna),
• diverse belevingswaarden (schoonheid natuur, seizoenen, (samen) onderhouden),
• een mooie manier van verouderen (groeiend organisme),
• het bieden van een langere levensduur (bescherming bouwdelen),
• ruimten die genezend werken (beleving).

Kortom, meer levensgeluk… en laten we duidelijk zijn, harde cijfers tonen aan dat veel van deze kwaliteiten óók positieve economische effecten met zich meedragen. Variërend van no-brainers als het besparen van energie tot het stimuleren van een betere gezondheid waarvan we de opbrengsten vooral zien wanneer we kijken naar total cost of ownership. 

Wanneer het borgen van ons geluk daadwerkelijk een doel is, wat het zou moeten zijn, zeker op de langere termijn, dan is de integratie van natuur in onze leefomgeving net zo wezenlijk als het hebben van een dak boven je hoofd, voldoende licht in huis of betrouwbare constructies. 

Om de fusie tussen natuur & gebouw tot stand te brengen bestaan verschillende systemen op de markt. Frontrunners zijn Mobilane en Zinco. Zij ontwikkelen wereldwijd (en ieder op eigen wijze) unieke en innovatieve systemen. Voor het toepassen van “groen” op schuine daken biedt bijvoorbeeld Green City Promoters weer interessante oplossingen. 

In het Motiele huis willen wij straks graag met alle drie de partijen samenwerken. We willen de beste voorzieningen in ons concept en hun meerwaarden mainstream toegankelijk maken. De natuur is goed voor iedereen en dus moet ieder mens naar keuze de mogelijkheid hebben om ervan genieten, zowel binnen als buiten en op kleine en grote schaal. 

Er ligt hier een interessante opgave voor architecten en bouwers om meer te doen in de toekomst. Het is een belangrijk thema voor ons Motiele huis als “example of good practice”.

Het bericht Natuur en gebouw verscheen eerst op De Motiele Architect.

Mass customization, ofwel massa maatwerk productie, is het proces waarbij goederen en diensten zodanig zijn ontworpen of ingericht waardoor zij aanpasbaar zijn aan specifieke eisen en wensen van de consument. 

In tegenstelling tot massa standaardisatie of massaproductie, dient massa maatwerk productie twee belangen tegelijk, namelijk het bieden van voldoende flexibiliteit en technisch vernuft om op maat te produceren (ofwel te personaliseren), als óók aan te kunnen sluiten op die lage(re) kosten ten gevolge van massaproductie. 

Massa maatwerk productie staat toe dat de klant bepaalde onderdelen van het product naar eigen wens inhoud geeft, zonder dat de prijs ver afwijkt van wat in massa geproduceerd wordt. Het biedt de eigenaar bijvoorbeeld de gelegenheid om componenten aan het product toe te voegen en zo opties of extra’s te mixen met een massa-product of het biedt de flexibiliteit om structuur en functionaliteiten naar eigen inzicht in te richten.

De meerwaarde hiervan is voor ons het feit dat mensen, óók zij die afhankelijk zijn van massaproducten vanwege hun financiële reikwijdte, de gelegenheid hebben meer eigen keuzes te maken, zo nodig verspreidt over langere tijd… en dat is mooi! Iets dat overigens al lang z’n plek heeft gevonden in onze detailhandel. Denk aan IKEA of de auto-industrie of de software-industrie of de financiële industrie… nu de bouw nog.

In Japan bestaat 15% van de jaarlijkse woningbouwproductie uit prefab woningen. De Japanse prefab-markt is één van de grootste wereldwijd. Met een productie van rond de miljoen woningen per jaar (!) betreft dit zo’n 150.000 nieuwe prefab woningen per jaar. En natuurlijk is Japan een ander land. De grondprijs bijvoorbeeld vormt daar zo’n 70% van de totale investering en geeft andere incentives dan hier in Nederland, maar dat verandert niets aan het feit dat er kansen liggen. 

Want we praten niet over lelijke huizen of inferieure kwaliteit… integendeel. We praten vooral over een andere wijze van ontwikkelen, een die kan zorgdragen voor bijvoorbeeld een betere prijs-kwaliteit verhouding door:

• sneller te bouwen, 
• veiliger te bouwen, 
• meer (constante) kwaliteit te leveren, 
• minder (faal)kosten te hebben, 
• meer kansen te bieden voor hergebruik (IFD). 

Naast het feit dat wij in maatwerk productie aanknopingspunten zien om meer ruimte te bieden aan onze behoefte aan vrijheid, duurzaamheid en verbondenheid, als ook nieuwe creatieve vraagstukken zien voor architecten, is die ruimte om te kunnen personaliseren of aan te passen zinvol gezien de toenemende dynamiek binnen onze maatschappij. De huidige gestandaardiseerde (mainstream) woningbouw biedt geen antwoord op verschuivingen in:

• leeftijd,  
• gezinssamenstelling,  
• samenlevingsvormen, 
• behoefte aan zorg-participathie, 
• de noodzaak om thuis te werken, 
• … enzovoort. 

En de vraag waarom wij in Nederland nog maar zo weinig maatwerk productie zien in die mainstream woningbouw, is niet perse vanwege onwil, als wel het logische gevolg van:

• een (relatief) beperkt budget voor research and development (R&D), 
• de wijze waarop de huidige bouw-ontwikkelingsmarkt is georganiseerd, 
• en de soms zo hardnekkige tradities. 

Er ligt hier een hele interessante opgave voor architecten en bouwers om beter te doen in de toekomst. Het is onze kans om zowel in massa te produceren, als ook meer bewegingsruimte te bieden voor het individu. Ook de markt zelf is op zoek naar nieuwe oplossingen. Een belangrijk thema dus voor ons Motiele huis als “example of good practice”.

Het bericht Massa maatwerk productie verscheen eerst op De Motiele Architect.

Waarom is dit interessant…? 

Omdat het ons gewoon praktisch wat oplevert en omdat het goed is voor onze lijf. Zo regelt licht onze biologische klok en daarmee lichaamsprocessen zoals onze lichaamstemperatuur, alertheid en slaap-waakritme. Het soort van licht over de dag heeft een functie. 

Zo stimuleert het felle blauwige ochtendlicht de aanmaak van cortisol (=stresshormoon). Cortisol verhoogt de bloedsuikerspiegel, geeft het lichaam energie en versterkt ons immuunsysteem. Ochtendlicht maakt je dus “gereed voor de dag”. 

Daarentegen heeft het zachte, rode avondlicht juist een ontspannend effect en stimuleert het hormoon melatonine. Dit hormoon geeft het lichaam de signalen dat het tijd is om te gaan slapen. 

En omdat we tegenwoordig het grootste deel van de dag binnen doorbrengen, vaak in ruimtes met monotoon, blauwachtig licht (standaard kunstverlichting, computers, tablets, smartphone-schermen enz.) is het lastig voor ons lichaam om op tijd in een ruststand te geraken. En juist deze constante staat van “alert en actief zijn” kan ertoe leiden dat ons (immuun)systeem verzwakt. De gevolgen zien we terug in slaapproblemen, stress, burn-out’s en sneller/vaker ziek zijn.

En dit is maar één van de verhalen die we kennen over het belang van goed licht. Er is veel meer te leren over goede basisverlichting, goede functionele verlichting, goede sfeerverlichting, goede accentverlichting… en allen reiken verder dan zomaar een “peertje” aan het plafond.

Fagerhult is een van onze partners in de ontwikkeling van het Motiele huis en de droombronnenbank. Zij zijn een van de “frontrunners” op het gebied van verlichting. Zo zijn zij bezig met het fenomeen “Smart Lighting”, bijvoorbeeld in de vorm van e-Sense Organic G3: een combinatie van geavanceerde licht- en sturingstechnieken, om verlichting zo efficiënt en comfortabel mogelijk te maken voor de gebruikers. Je kunt daarbij denken aan:

• daglichtregeling (automatisch (e-Sense) / o.b.v. wensen gebruiker (Tunable White),
• aanwezigheidsdetectie of “licht dat u volgt” (e-Sense Move),
• besturing via de smartphone of tablet. 

We zijn eraan gewend geraakt dat we de meeste dingen die we gebruiken kunnen wijzigen, instellen of kiezen. De instelling van je bureaustoel, de hoogte van de tafel, de grootte van de tekst op ons computerscherm… Zou het niet mooi zijn om bijvoorbeeld ook belangrijke waarden zoals de “kleurtemperatuur” van het licht zelf te kunnen regelen… te kunnen personaliseren…?!

Er is veel te winnen met de techniek van deze tijd en extra aandacht voor ons leefklimaat in de vorm van goede verlichting. Met een positief effect op onze gezondheid, prestatievermogen en economie. We gaan er beter door lezen, besparen energie, raken minder vermoeid, minder snel ziek, hebben minder stress… enzovoort.

Het zijn deze simpele gedachten waarom wij het Motiele huis willen uitvoeren met op z’n minst de mogelijkheid voor mensen om een “smart lighting solution” toe te passen en vooral ook te weten waarom. Mensen de gelegenheid te bieden om te kiezen voor een beter leven, als onderdeel van de thema’s uit de 8 werkvelden die de grondslag vormen van ons concept.

Het bericht Smart light verscheen eerst op De Motiele Architect.

De maatschappij is in beweging en dus onze wijze van (samen)leven, werken, ontspannen, communiceren, dromen… De omstandigheden veranderen en wij veranderen. Kinderen spelen minder buiten, volwassenen werken meer aan huis, ouderen blijven langer thuis en zelfstandig. En we veranderen in cultuur en samenstelling. Het is deze dynamiek die druk uitoefent op de woningmarkt en vraagt om meer adaptiviteit: het vermogen om te veranderen, je kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden.

Het is in die zin bijna een “open deur” dat we onze huizen meer flexibel moeten maken om een antwoord te hebben op die dynamiek. Het aantal middelen vergroten om vraagstukken als doorstroming, zorg-participatie of “duurzaam vastgoed” het hoofd te bieden.

Het vraagt aandacht voor de wijze waarop wij onze keuzes maken t.a.v. materialen, positie en opbouw van producten, aanpasbaarheid van installaties, hoogte van verdiepingen, breedte van woningen, wetgeving, het vrije speelruimte voor gebruikers… Met als leidraad die “big five”, de thema’s die het speelveld van “flexibel zijn” definiëren voor bouwers en architecten:

• Polyvalentie: Ruimten bieden die de mogelijkheid geven om meer verschillende indelingen te maken d.m.v. niet-bouwkundige ingrepen.  
• Multifunctionaliteit: Ruimten bieden die geschikt zijn voor meer verschillende vormen van gebruik, zonder de indeling of de voorzieningen erin aan te passen.  
• Veranderbaarheid & aanpasbaar bouwen: De mogelijkheid vergroten om verschillende ruimtelijke indelingen te creëren d.m.v. eenvoudige, bouwkundige ingrepen.  
• Uitbreidbaarheid: De mogelijkheid bieden om door de tijd heen het gebruiksoppervlak van je woning te vergroten.  
• Verplaatsbaarheid: De mogelijkheid bieden tot het veranderen van locatie van gebouw, bouwdelen of producten. 

Een 6e vorm van flexibiliteit richt zich niet perse op het huis zelf, als wel de betekenis van het woonprogramma op grotere schaal:

• Psychische flexibiliteit: Het fenomeen dat betrekking heeft op de mens om niet (emotioneel) verbonden te blijven aan een bepaald huis, gebouw of locatie.  

Wij gaan met het Motiele huis inhoud geven aan deze “big five”. Als example of good practice. De “big five” zijn van waarde voor meerdere thema’s uit de 8 werkvelden die de grondslag vormen van ons concept.

Het bericht The big five verscheen eerst op De Motiele Architect.